Engtianginnge Pathian Hian Mirethei a Siam? - Koinonia Editorial September 2024

Kan thupui hi a tawngkam a ulh hret, i ti mai thei. Naupang tawngkam ania. Ka fanu, kum 5 mi lek, sawi a ni nghe nghe. Ka’n sawifiah phawt law law ang e.

Kutdawh ka hnar

Hmanni mai khan kan nu office bang chu ka fate nen kan lam a. Motor ah chuan Mizo naupang pawnto hla te ka play sak a; “Ka nu, ka pa, lo haw thuai thuai ang che; tlangah ruahpui a sur e,” kan tia, nu ber lam tur kan ni bawk a kan hlim viau mai. Ruah lah chu a tla siar siar lah tak a. A nu chu kan lam a, kan hlim a zual a, kan lawm a kim a ni zawk mah awm e. Haw kawngah damdawi lam tur kan neih avangin kan nu chu damdawi dawrah a lut kawi leh lawk a, motor ah chuan kan lo nghak a. Chutia motor a kan lo thutlai chuan kutdawh pakhat, ni dangah pawh kan lo hmuh fo tawh, pawisa te pawh kan lo pek ve zauh zauh tawh chuan kut a rawn dawh leh ta tlat mai a. Hri len hnu a nih avangin fimkhur a nâ a, naupang an tel bawk si a, pawisa nawi te chu ak mah ila tanpui ka tum lem lo. Motor glass ka khar chho nghal a, AC ka on a. Kutdawh pa kal bo hma zawng chuan Boihteii chu motor seat phenah chuan a biru a, a kimki chawih chawih a. Motor glass ka khar te chu ti fuh ka inti khawp mai a. Fate hlauh zawng laka humhim thei pa niin ka inhre deuh nghe nghe a. Ka inchhuang rilru viau mai. A nu a lo thleng a, kan tlan tan leh ta mai a.

Naupang thinlung thianghlim zawhna chu

Mahse, kan fate chu an zâi thei ta reng reng lo. An ngawi ta reng mai a. A naupang zâwk, kan fanu phei chu motor a rui a nih ka ring deuh a. Kan nu nen chuan eng eng emaw kan sawi a. Pawnto hla pawh a la in play reng bawk a. Kawi hnih thum kan tlân leh mek tih ah chuan, kan fanu tê chuan a nu dàr chu ngenngawl takin a’n sawi deuh a, “…mawh, ka sawi chu, enga-tinge?” pangchang aw deuh hian a ti a. A nu chuan, “Eng maw, Boihte?” a’n tih chuan, “Engatinge Pathian hian mirethei a siam?” a ti ta mai a. Kan nupa chuan kan hamhaih deuh a. A nu chuan, “I pa zawt rawh,” a’n tih chuan ka lam a lo hawi a, zawhna ngai bawk, “Engatinge Pathian hian mirethei a siam?” tih chu min han zawt tha leh a. Chu zawhna chu zawhna chhan awlsam tak a ni lo. Kan fate chu, lei leh van leh a chhunga awm zawng zawng hi Pathian siam a ni, tih kan zirtir thin a. Pathian chuan mi zawng zawng a khawngaih a, a tanpui thin tih te nen. Naupang ngaihtuahna chuan a pawm thlap a, engkim hi Pathian siam a ni, tih chu sawi buai theih hauh lohvin an pawm thlap a ni. Mahse, vawiin zet chu mirethei, kutdawh, ke bai, mit lehlam del, an hmu ta tlat mai. An rilru a buai ta a ni.

Ka chhang dik a, ka fail thung!

“Boihte, Pathian chuan mi zawng zawng a khawngaih a. Mirethei a siam chhan pawh a khawngaihna kan lantir theihnan, kan tanpui turin a siam a ni. Miretheite khan Pathian hmangaihna an lo hre ve dawn alawm,” ka’n ti a. Inla theologian, inti pastor rilru tak chung chuan ka chhanna chu theologically pawhin a him viauin ka hria a. Mahse, Boihteii chuan a la duhtawk tlat lo. “Nichinah khan kutdawh pa kha ka khawngaih lutuk a, pawisa ka nei si lova, ka en ngam lova ka biru char char alawm,” a ti leh ta a. Car tukverh ka kharphui pah khan, pawisa kan nei lo, ka lo tih zauh (kher) te chu ka hrechhuak a. A ngawi mai dawn emaw ka tihlai chuan Boihteii chu a lo tawng chhuak leh a, a nu hnenah chuan, “Nakinah pawisa kan neih hunah, kutdawh kha pawisa one, two, three, four, five…tam tak pe ang aw,” a ti leh ta reuh a.

Pastor, i thuhril kha nunpui rawh!

Chutah zet chuan insum har ka ti ta ngei mai. Ka thinlung chu a so bulh bulh a. Inthiam lohna in ka khat a. Theologically leh Biblically a chhânna him leh dik nia ka hriat, a hma lawka ka chhuan em em ka chhânna te chu ka fanu kum 5 mi chuan min vuak thiahsak vek niin ka hria a. Ka mittui a lo hnam a, motor ka khalh avangin ka insum hram hram a. Pulpit atanga ka sermon chauh ni lovin, ka hmangaih ka fate ka zirtirna ngei pawh chu thu thawrawng mai ah ka chantir a, ka thusawi letling chiahin tun mai khan ka fate mithmuh ah ngei ka khawsa a, mirethei ka hawisan a, kutdawh riltam ka tlansan a ni. Min ngaidam rawh Lalpa, misual ka ni! Pathian Thu chuan miretheite tanpui turin min zirtir a. Tanpui ngaite hawisan lo turin min hrilh. Levia chi leh puithiam ai pawh a khawngaihtu dik chu ‘hmelma’ Samari mi kha a ni tlat! Tanpui theitu dinhmuna dingten Pathian hmel kan lantirna chu kan tanpuina hi a ni a. Pathian khawngaihna leh hmangaihna chu kan thiltih (thusawiah ni lovin) ah a langchhuak thin a. Chu rawngbawlna chu nang leh keia kutah a nghat a lo ni. "Miretheite hre reng rawh u" (Galatia 2:10) "Heng mi tê berte chunga tih hi ka chunga ti in ni" (Matt. 25:37-40)

Khawi hmunah pawh awm ila, Mizo tân chuan Pathian kan pâwl hona Kohhran hian hmun pawimawh tak a luah thin a. BMCF pawh hian thlei leh thliar bÎk nei lo in min lâwmin min lo ti tlangnel thiam em em a. Mi chi hrang hrang kal khawm tih takah ngaihdan leh duh dânte a thuhmun fo thei lo.

Amaherawhchu Pathian hruaina leh kan hruaitu leh upate min uapna avângin hmuh theihin Kohhran pawn Pathian malsawmna a dawng a. Rawngbawlna zâu zâwk a neih theih nan pêng hrang hrangah kan inzâr pharh a, mawhphurhna insem zai hi a hlâwk thlak fo reng a ni.

A hranpaa mawhphurhna leh chanvo hi min pe a nih loh chuan tih tur nei ve lo a in ngaih mai a awl thin a. Mahse, ngun taka ngaihtuah chuan, Pathian rawngbawl tur leh A ram zâuna atâna thawk tur hian, tupawh hi kan tling tawk a, A thisena A tlante kan nih tawh avângin. A biak bûka Amah chibai bûk leh chawimawi tûra thlarau bo, A ke bula hruai tûr hian theihna leh chakna kan nei vek a ni tih lo hre thar leh ang u.

“Mi sualte chu an sualna zawng hawisan tur leh, an nunna a nun theih nan i hrilh lo a nih chuan, an khawlohna chuan an boral a nih mai zawngin, an thisen mawh chu i hnenah phut let a ni ang”.

Insumtheihna

Josefa chu Pathian tihna avangin hmeichhe lakah a insum a, Davida erawh a insum loh avangin namen lovin Pathian hmaah ngaihdam a dil. Nehemia chuan Pathian tihna avangin hlemhletna a ti duh lo va, Zakaria erawh chuan a help ruk chuan Pathian hmaah a let li-a a rulh a intiam a ngai hial. Pathian tihna hian insumtheihna a keng tel a. insum loh vanga buaina kan tawh tifel turin Pathian hmaah nasa taka tluk luh a tul leh si thin. Inchhira hrehawm titaka hun hman leh si ai chuan, insum a tul huna insum mai hi a lo va tha teh lul em.

-Rev. Samuel Lalduhsaka